Czas e-biznesu

Wszystkie najświeższe informacje o Polsce z Czasu e Biznesu.

Rosja i Ukraina: pięć lekcji z wojny krymskiej w XIX wieku | Napisał

The Wojna na Ukrainie Ponure wspomnienie przyjdzie nam 24 sierpnia, kiedy przejdziemy przez sześć miesięcy konfliktu, którego końca wciąż nie widzimy.

Czy historia może dostarczyć jakichś wskazówek? Władimir Putin lubi mówić o II wojnie światowej, najlepszej wojnie w Rosji, ale być może najbliższą analogią jest wojna krymska, która trwała dwa i pół roku, od 1853 do 1856, zanim znużeni wojownicy osiągnęli porozumienie pokojowe.

Słabo działającej armii rosyjskiej nie udało się osiągnąć żadnego ze swoich celów. Ale Brytyjczycy i Francuzi, którzy zawarli sojusz z Turkami, napotykali na własne frustracje, gdy szukali po omacku ​​zwycięstwa, które czasami uważali za zbyt drogie. Co zaskakujące, jedno z największych spuścizn wojennych było odczuwalne w Stanach Zjednoczonych, gdzie niespodziewana seria wydarzeń związanych z klęską Rosji pomogła zakończyć niewolnictwo.

Czy z dzisiejszej wojny krymskiej można wyciągnąć jakieś wnioski?

Wojny kończą się inaczej niż zaczynają

Carl von Clausewitz napisał: „Bardziej niż gdziekolwiek podczas wojny, sprawy nie idą tak, jak się spodziewamy”. Niewielu spodziewało się wojny w 1853 roku. Kiedy nadeszła, większość przewidywań okazała się nietrafna, w tym przekonanie, że armia rosyjska jest niezwyciężona, zwłaszcza walcząc w pobliżu ojczyzny.

Wojna krymska rozpoczęła się z drobnych powodów, kiedy rosyjscy i francuscy mnisi pokłócili się o to, kto ma prawo do klucza do cerkwi Narodzenia Pańskiego w Betlejem. Jak się okazuje, ten klucz otworzy puszkę Pandory, prowadząc rosyjskiego cara Mikołaja I do inwazji na Imperium Osmańskie w nadziei zdobycia Konstantynopola, obecnego Stambułu.

Francja i Wielka Brytania dołączyły do ​​Turków, wysyłając statki i wojska na Morze Czarne. Potem nastąpiła wojna na wyczerpanie, w tym bitwy morskie tak daleko, jak Bałtyk i Pacyfik.

Źle wyszkoleni żołnierze słabo walczą

Przed wojną krymską w całej Europie obawiano się ogromnej armii rosyjskiej. Ale jej słabość wkrótce stała się widoczna. Z zdemoralizowanymi żołnierzami i wieloma młodymi rekrutami lub bezrolnymi poddanymi, Rosja przegrała większość potyczek i zakończyła konflikt z reputacją wojskową w strzępach. Jego broń była znacznie gorsza od broni brytyjskiej i francuskiej, którzy mieli fregaty z napędem parowym i karabiny celnie strzelające z dużych odległości.

Mimo tych zalet zwycięstwo przyszło wysoką cenę, a wewnątrz sojuszu pojawiły się napięcia. Poważne błędy taktyczne zdecydowanie powstrzymały zwycięstwo Francuzów i Brytyjczyków, a każda ze stron poniosła około 250 000 ofiar, z których większość zmarła z powodu chorób. Doprowadziło to do trzeciej lekcji…

Przenośna ciemnia Rogera Fentona. Zdjęcie: Roger Fenton/Biblioteka Kongresu

Trudno prowadzić niepopularną wojnę

Wynalezienie kamery i telegrafu pozwoliło nowej grupie świadków szczegółowo opisać wojnę krymską. Wciąż krążą złośliwe relacje o śmiałości – a wiersz Alfreda Lorda Tennysona był nikłym wspomnieniem walki, Odpowiedzialny za Lekką Brygadęktóry zamienił kolosalny akt głupoty – lekkomyślny rozkaz generała, by zaatakować ufortyfikowaną pozycję – w kałużę wiktoriańskiej pobożności.

Ale mnożenie się fotografii i szybkie transmisje złagodziły tego rodzaju przestarzałe pisarstwo, podobnie jak telefony komórkowe utrudniały Putinowi starania Putina o określenie jego podboju jako sukcesu i skupiały uwagę na możliwych zbrodniach wojennych. Pracując z wózka na wino przekształconego w mobilną ciemnię, brytyjski fotograf Roger Fenton był w stanie uchwycić wizualną historię wojny w oszałamiającej wyrazistości. Dziennikarze przedstawiali historie z frontu, aby czytelnicy w Londynie i Paryżu mogli doświadczyć wojny ze swoich miejsc. Pomagało budować poparcie, gdy wojna szła dobrze, ale także zwiększała presję, gdy tak nie było.

Nawet amerykańscy czytelnicy śledzą wojnę dzięki błyskotliwym reportażom niemieckiego reportera z Londynu, Karola Marksa, który dostarczył 113 artykułów dla New York Tribune. Marks był zaciekłym krytykiem rosyjskiej przygody wojskowej, zauważając jej strategiczną dwuznaczność, niekompetencję i całkowite marnotrawstwo ludzkiego życia. Potępiając cara jako „imperialną pomyłkę”, wylewał żądło, które wprawiłoby dziś Putina w osłupienie: „Tylko cud mógł go wydobyć z trudności, z którymi się teraz boryka, i na Rosję z jego dumą, płytkością, jego zaciemnieniem”.

Abraham Lincoln, na zdjęciu w 1863 roku.
Abraham Lincoln, na zdjęciu w 1863 roku. Zdjęcie: Alexander Gardner/Reuters

Tajemniczy spokój doprowadzi do nowych problemów

Traktat paryski zakończył działania wojenne w 1856 r., ale pozostawił wiele innych problemów nierozwiązanych, w tym porowate granice południowo-wschodniej Europy – „kwestia wschodnia” nękała przywódców aż do I wojny światowej w 1914 r. Po stosunkowo długim pokoju po epoce napoleońskiej Wojna krymska wywołała nowe wstrząsy w polityce wielkich mocarstw. Europa doświadczyła serii okrutnych małych wojen przed masową rzezią XX wieku.

Wojny mają daleko idące konsekwencje

Mikołaj I zmarł w 1855 roku. Jego syn Aleksander II pogodził się z porażką, ale potem zrobił coś wspaniałego. Przyglądając się przyczynom katastrofy, zdał sobie sprawę, że wydajność Rosji wiąże się z jej ścisłą strukturą klasową i dużym uzależnieniem od poddanych. W związku z tym zniósł poddaństwo z Proklamacją Emancypacji 3 marca 1861 r.

Przypadkowo był to dzień przed inauguracją Abrahama Lincolna na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Lincoln uznał moc tych pierwszych i wydał własną Proklamację Emancypacji pierwszego dnia 1863 roku.

Innymi słowy, pomogła wojnie, która nie miała absolutnie nic wspólnego z wolnością, gdy dekadę później zaczęła dokonywać jednej z największych manumisji w historii na innym kontynencie.

Kolejnym dziedzictwem był zakup Alaski przez Amerykanów. Po Krymie młody car dowiedział się, że nie jest w stanie obronić tak odległej granicy i postanowił sprzedać ją krajowi, który miał bardziej realistyczną nadzieję na jego odbudowę.

Dzięki temu i na wiele innych sposobów nadal żyjemy w świecie ukształtowanym przez w większości zapomnianą małą wojnę w południowo-wschodniej Europie.

READ  Śmierć Bo Obamy: były prezydent USA Barack opłakuje śmierć byłego „pierwszego psa”